Olsztyńska Strona Rowerowa

Aleksandrów Kujawski

Województwo kujawsko-pomorskie, powiat aleksandrowski, gmina Aleksandrów Kujawski.
Lokalizacja: 52.8766N, 18.6935E [pokaż mapę]

Cmentarz wojenny

Na północnych krańcach Aleksandrowa, przy ul. Narutowicza znajduje się cmentarz, na którym na przełomie lat 1914–1915 grzebano żołnierzy rosyjskich. Zachowały się tam już tylko nieliczne mogiły. W latach 1920–1921 ten sam cmentarz, już uformowany na planie prostokąta, stał się nekropolią żołnierzy ukraińskich. Jego centrum stanowi kopiec o wysokości około 8 m i średnicy podstawy 14 m. Na łagodnym wierzchołku kopca stoi krzyż z czarnego marmuru, obok którego była dawniej pamiątkowa kamienna tablica.

Napis na kamieniu informuje po polsku i ukraińsku, że jest to: "UKRAIŃSKI CMENTARZ WOJSKOWY • NA CMENTARZU POCHOWANO ŻOŁNIERZY UKRAIŃSKICH • REPUBLIKI LUDOWEJ. ZMARLI PODCZAS INTERNOWANIA • W ALEKSANDROWIE KUJAWSKIM W LATACH 1920-1921. • W OBOZIE PRZEBYWAŁO OKOŁO PIĘCIU TYSIĘCY ŻOŁNIERZY 4 I 6 DYWIZJI STRZELECKICH - • SOJUSZNIKÓW POLSKI W WALCE Z BOLSZEWIKAMI".

Na innym kamieniu wyryto epitafium nawiązujące do tradycji greckiej: "POWIEDZCIE, GDY WRÓCICIE NA UKRAINĘ, ŻE MYŚMY • SPEŁNILI SWÓJ OBOWIĄZEK I DLA JEJ ŻYCIA ZGINĘLI".

Źródło: Grzegorz Gill "Kopce w krajobrazie kulturowym Polski" (2006)