Brytyjski cmentarz wojenny (Malbork Commonwealth War Cemetery) położony jest przy ul. 500-lecia. Znajdują się tu groby 13 żołnierzy brytyjskich zmarłych w latach 1914-1922, których szczątki przeniesiono w 1960 r. z cmentarza garnizonowego w Gdańsku, a także tablica ku czci 39 brytyjskich jeńców wojennych zmarłych w obozie jenieckim podczas I wojny światowej.

W czasie obu wojen światowych wielu żołnierzy Wspólnoty Brytyjskiej przebywało na terenie obecnej Polski w niemieckich obozach jenieckich. Zmarli z ran lub chorób w obozach, a niektórzy zostali rozstrzelani za próby ucieczek. Brytyjscy jeńcy z okresu II wojny światowej dostawali się do niewoli głównie we Francji i w Belgii w 1940 r. oraz w Grecji i na Krecie w 1941 r. Byli wśród nich także lotnicy, których samoloty zostały zestrzelone podczas lotów bojowych nad obszarem dzisiejszej Polski.

Na cmentarzu w Malborku w 232 grobach spoczywają żołnierze polegli i zmarli w latach 1939-1945. Większość z nich to jeńcy z obozów Stalag XXB (Malbork), Stalag 1A (Kamińsk), Stalag 2A (Starogard) i Stalag XXA (Toruń). Wśród pochowanych jest 223 Brytyjczyków, 4 Kanadyjczyków, 3 Australijczyków i 2 Nowozelandczyków. W wojskach lądowych służyło 189 żołnierzy, 39 w lotnictwie i 4 w marynarce. Na grobach znajdują się kamienne stele, na których wyryto dane pochowanych żołnierzy (stopień wojskowy, inicjały imion, nazwisko, skrót nazwy posiadanego odznaczenia, stanowisko lub funkcję, nazwę jednostki wojskowej lub rodzaju wojsk, datę śmierci, wiek i odznakę jednostki wojskowej). Większość pochowanych spoczywa w mogiłach indywidualnych.

Dn. 11 lipca 1942 r. 44 bombowce RAF z dywizjonów 97 i 207 dokonało nalotu na cele wojskowe w Gdańsku. Niemiecka artyleria przeciwlotnicza zestrzeliła dwa bombowce AVRO LANCASTER. Obie załogi zginęły i spoczywają w mogile zbiorowej.

Cmentarz znajduje się pod opieką Komisji Wspólnoty Brytyjskiej ds. Cmentarzy Wojennych (Commonwealth War Graves Commission - CWGC).

Fot. Krzysztof Menel

Fot. Krzysztof Menel

Polegli 11.07.1942 i pochowani we wspólnej mogile:
Załoga samolotu Lancaster R5696 z 97 Squadron
Flight Lieutenant Charles W. Miller, pilot, Royal Air Force, odzn. D.F.C.
Sergeant John Forsyth, pilot, Royal Air Force
Sergeant Alan T. Grossmith, obserwator, Royal Air Force
Pilot Officer Joseph N. Eslick, strz. samolotowy-radiotelegr., Royal Air Force
Pilot Officer Robert J. Westgate, strz. samolot.-radiotel., Royal Canadian Air Force
Sergeant Norman L. Smith, strz. samolotowy, Royal Australian Air Force
Flight Sergeant Alden E. Nickerson, strzelec samolotowy, Royal Canadian Air Force
Załoga samolotu Lancaster L7543 z 207 Squadron
Flight Sergeant George H. Duke, pilot, Royal Air Force
Flight Sergeant Kenneth H. Hart, pilot, Royal Air Force
Sergeant Frank Routledge, obserwator, Royal Air Force
Sergeant Harold A. Storey, obserwator, Royal Air Force
Pilot Officer Kenneth J. Shirley, strz. samolotowy-radiotelegrafista, Royal Air Force
Flight Sergeant David A. Boldy, strzelec samolotowy, Royal Air Force
Flight Sergeant Allan P. Cullerne, strzelec samolotowy, Royal Air Force

Pilot Officer Laurence W.G. Head, pilot, RAF 12 Squadron, odzn. DFM   † 29.04.1943

Polegli 18.12.1944
Flight Lieutenant Cyril A. Banks, strz. samolot.-radiotelegr., RAF 227 Squadron
Pilot Officer Frederick G.S. Best, strz. samolot., RAF 227 Squadron
Sergeant James Hodges, technik pokładowy, RAF 227 Squadron

Znajduje się obok brytyjskiego cmentarza wojennego przy ul. 500-lecia. Spoczywa tu 529 żołnierzy Armii Czerwonej poległych i zmarłych w 1945 roku. Malbork został zdobyty 26.01.1945 r. przez wojska 2 Frontu Białoruskiego, ale w zachodniej części miasta walki trwały do 17.03.1945 r. Dane 66 żołnierzy znanych z nazwiska umieszczone są na dwóch tablicach przy wejściu na cmentarz. Cmentarz podzielony jest na dwie części aleją główną. Na jej końcu znajduje się pomnik, na którym umieszczono napis:

”BOHATEROM ARMII RADZIECKIEJ POLEGŁYM W WALKACH O WYZWOLENIE ZIEMI MALBORSKIEJ • SPOŁECZEŃSTWO POWIATU MALBORSKIEGO •• ГЕРОЯМ СОВЕТСКОЙ АРМИИ ПАВШИМ ЗА ОCВОБОЖДЕНИЕ МАЛЬБОРСКОЙ ЗЕМЛИ •• ОБЩЕСТВЕННОСТЬ МАЛЬБОРСКОГО РАИОНА •• TU SPOCZYWA 529 ŻOŁNIERZY ARMII RADZIECKIEJ”

Fot. Krzysztof Menel

• Powstańcze mogiły 1863-64r.
• Cmentarze i pomniki IWŚ 1914-18r.
• Cmentarze i pomniki walk o utrwalenie granic 1918-21r.
• Mogiły poległych i zmarłych na służbie 1921-39r.
• Cmentarze i pomniki wojny obronnej 1939r.
• Cmentarze i pomniki IIWŚ 1939-45r.
• Cmentarze i pomniki wojenne na terenie Polski i innych państw europejskich
• Pomniki plebiscytowe na Warmii i Mazurach 1920r.
• Zamki i warownie państwa krzyżackiego
• Kościoły i kaplice
• Przydrożne kapliczki na Warmii i Mazurach

• Skarżyn [Mogiła żołnierska]
• Popów Głowieński utworzono
• Cmentarze i pomniki walk o utrwalenie granic (1918-21r.) [Województwo łódzkie]
• Kaczkowizna utworzono
• Luszyn utworzono
• Sobota utworzono
• Śleszyn utworzono
• Luszyn utworzono
• Piecki +lokalizacja
• Barczewo edycja zewnętrzna
• Wojciechy edycja zewnętrzna
• Sucholaski edycja zewnętrzna
• Oracze edycja zewnętrzna
• Kociołek Szlachecki edycja zewnętrzna
• Włodawa edycja zewnętrzna